Жаңа Конституция – азаматтардың құқықтарын қорғауды күшейту, заң үстемдігін қамтамасыз ету және мемлекеттік басқаруды жетілдіру арқылы елдің тұрақты дамуы мен әділ қоғам құруды айқындайтын маңызды негізгі құжат. Оның басты мақсаты – қоғам сұранысына сай жаңару мен әділдік қағидаттарын орнықтыру.
Оның негізгі маңыздылығы мен әкелген басты өзгерістері мына бағыттарда көрініс табады:
– Адам құқықтарын қорғауды күшейту: Конституциялық сот қайта құрылып, әрбір азаматқа өзінің конституциялық құқықтарын тікелей қорғауға мүмкіндік берілді. Сондай-ақ адам құқықтары жөніндегі уәкілдің (Омбудсмен) мәртебесі бекітіліп, дербестігі артты.
– Билікті орталықсыздандыру: Суперпрезиденттік модельден бас тартып, «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» формуласына көшу жүзеге асты. Мемлекет басшысының кейбір өкілеттіктері шектеліп, Парламент пен мәслихаттардың рөлі күшейтілді.
– Саяси жүйені демократияландыру: Сайлау жүйесі өзгеріп, аралас (пропорционалды-мажоритарлық) модель енгізілді. Бұл саяси партиялармен қатар, бір мандатты округтер бойынша өз-өзін ұсынған кандидаттарға да Мәжіліс пен мәслихаттарға сайлануға жол ашты. Партияларды тіркеу талаптары жеңілдетілді.
– Жер және табиғи ресурстар иелігі: Конституцияда «Жер мен оның қойнауы, су ресурстары, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі және басқа да табиғи ресурстар халыққа тиесілі» деген маңызды норма нақты бекітілді.
– Шешім қабылдауға халықты қатыстыру: Маңызды мемлекеттік мәселелерді референдум арқылы шешу мәдениеті қалыптасып, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүмкіндіктері кеңейді.
Бір сөзбен айтқанда, бұл өзгерістер мемлекеттік басқарудың ашықтығын арттырып, заң үстемдігі мен әлеуметтік әділеттілікті нығайтуға бағытталған.